Andzer Photography

because open eyes matters...

Φωτογραφική σύνθεση - Βασικές Τεχνικές

 

 

Φωτογραφική Σύνθεση

«Δεν υπάρχουν κανόνες για καλές φωτογραφίες, υπάρχουν μόνο καλές φωτογραφίες.»
Ansel Adams

 

Η
φωτογραφία είναι μια ιστορία












Τι ακριβώς είναι μια φωτογραφία; Μια μικρή ιστορία!!! και ο αφηγητής της ο φωτογράφος! Και όπως μια ιστορία είναι μια σειρά από προτάσεις συνδεμένες μεταξύ τους, ακριβώς το ίδιο ισχύει και για τη φωτογραφία.

 

Για να δημιουργήσει κανείς μια φωτογραφία που να αφηγείται κάτι, δεν αρκεί απλά να τραβήξει μια εικόνα.


Στην πραγματικότητα, η εντύπωση που μας μένει από μια φωτογραφία εξαρτάται σημαντικά από την ισορροπία, την απλότητα, την καθαρότητα της σύνθεσης, τα δυνατά σημεία της!!

 


Sail away

 

Γενικά, οι πολύ φορτωμένες φωτογραφίες δεν μας λένε κάτι, ενώ οι πολύ απλές, πολλά..

 

Rails

 


Στο ξεκίνημά μας σαν φωτογράφοι, για να αυξήσουμε την εκφραστικότητα των εικόνων μας, μπορούμε να δοκιμάσουμε να εφαρμόζουμε κάποιους απλούς κανόνες σύνθεσης φωτογραφιών κατά τη λήψη, ή την επεξεργασία τους. Στη συνέχεια τους ξεχνάμε και αφήνουμε το ένστικτό μας να μας οδηγήσει.

 



Βασικοί κανόνες φωτογραφικής σύνθεσης

 

Οι βασικοί κανόνες φωτογραφικής σύνθεσης είναι:

Ο Κανόνας των Τρίτων
Η Κανόνας της Χρυσής Τομής
Ο Κανόνας της Διαγωνίου

 


Ο Κανόνας των Τρίτων

 

Ο Κανόνας των Τρίτων βασίζεται στο γεγονός ότι το ανθρώπινο μάτι από φυσικού του προσελκύεται από τα σημεία που βρίσκονται περίπου στα δύο τρίτα της εικόνας. Για να τον εφαρμόσουμε, τραβάμε τέσσερις νοητές γραμμές (δύο οριζόντιες και δύο κάθετες) έτσι ώστε να χωρίζουμε την εικόνα σε εννιά ίσα μέρη, οριζοντίως και καθέτως. Καδράρουμε (ή κροπάρουμε κατα την επεξεργασία) τη φωτογραφία, έτσι ώστε τα κύρια αντικείμενα να βρίσκονται γύρω από τα τέσσερα σημεία τομής των γραμμών των τρίτων, παρά στο κέντρο της εικόνας.

 

Στην παρακάτω φωτογραφία προσέξτε τις γραμμές από το συρματόπλεγμα και την τοποθέσηση του στύλου.. (αν περάσεις το ποντίκι πάνω από τη φωτογραφία θα εμφανιστούν οι γκρι βοηθητικές γραμμές που μας δείχνουν την εφαρμογή του κανόνα. Κανονικά θάπρεπε να είναι κάνω κόκκινες, όπως στις υπόλοιπες φωτογραφίες, αλλά ο δαίμονας του photoshop χώθηκε και εδώ.. :D ).


 

Not a single word for gaza

 


Τα ιδανικά τοπία γίνονται πιο αρεστά στο μάτι αν εφαρμόζεται ο Κανόνας των Τρίτων κατά την τοποθέτηση του ορίζοντα. Δείτε παρακάτω πως έχουν τοποθετηθεί ο ορίζοντας και αυτή η περίεργη παραλία της Αμοργού.


 

Needle Beach

 


Σύμφωνα με τον κανόνα, αν το κύριο σημείο ενδιαφέροντος της εικόνας είναι η ξηρά ή το νερό, καλύτερα ο ορίζοντας να τοποθετηθεί στα δύο τρίτα προς τα επάνω, αφήνοντας τα κάτω δύο τρίτα για το κύριο θέμα. Στην επόμενη φωτογραφία ο ορίζοντας είναι ψηλά, γιατί θέλω να δώσω έμφαση στη θάλασσα, ενώ η κυρία που στέκεται όρθια στην αποβάθρα, έχει τοποθετηθεί στη δεξιά κατακόρυφη γραμμή.


 

Maybe tomorrow

 


Αντίθετα, αν ο ουρανός είναι η περιοχή που θέλουμε να δώσουμε μεγαλύτερη έμφαση, όπως παρακάτω, η γραμμή του ορίζοντα ίσως είναι καλύτερο να βρίσκεται στο ένα τρίτο από κάτω, αφήνοντας τον ουρανό να καταλάβει τα πάνω δύο τρίτα της εικόνας.


 

CloudsinmyHeart

 


Ο Κανόνας των Τρίτων είναι αυτός που εφαρμόζεται περισσότερο στις φωτογραφίες μου..

 

Dawn Watch me Im hovering

Dancing Tree Gladiators

 

 



Ο Κανόνας της Χρυσής Τομής

 

Έχει βρεθεί ότι υπάρχουν συγκεκριμένα σημεία στη σύνθεση μιας εικόνας που προσελκύουν αυτόματα το ενδιαφέρον του θεατή. Επίσης, υπάρχουν πολλά φυσικά ή τεχνητά αντικείμενα και σκηνές, τα οποία έχοντας συγκεκριμένες αναλογίες (είτε τυχαία, είτε από πρόθεση) μας αρέσουν περισσότερο και μας αφήνουν τη γεύση της αρμονίας.

 

Ο Leonardo da Vinci ερεύνησε σε βάθος τις αρχές που διέπουν την αντίληψή μας περί του ωραίου και της αρμονίας. Λένε ότι αυτός αποκάλεσε την τέλεια αναλογία με τον όρο «Χρυσή Τομή».. Δεν είμαι σίγουρος γι αυτό. Γιατί, πολύ πριν τον Leonardo, οι μεγάλοι αρχιτέκτονες και καλλιτέχνες των Βαβυλωνίων, των Αιγυπτίων και των αρχαίων Ελλήνων εφάρμοζαν επίσης την αναλογία της Χρυσής Τομής τόσο στην αρχιτεκτονική, όσο και στην τέχνη, σαν τη βέλτιστη αρμονική αναλογία.

 

Ίσως είναι μια καλή ιδέα λοιπόν, να προσπαθήσουμε να εφαρμόσουμε τις ιδανικές αναλογίες της «Χρυσής Τομής» στη φυτογραφική μας σύνθεση, ώστε να πετύχουμε την πιο αρμονική παρουσίαση του θέματός μας.

 

Για να έχουμε μια πιο καθαρή εικόνα του πως γίνεται η εφαρμογή αυτών των ειδικών «Χρυσών» σημείων της σύνθεσης, φανταζόμαστε μια εικόνα να διαιρείται (όπως στον Κανόνα των Τρίτων) με τέσσερις νοητές γραμμές, δύο οριζόντιες και δύο κατακόρυφες, αλλά αυτή τη φορά σε εννιά άνισα μέρη (!!!!). Είναι λίγο σπαζοκεφαλιά το πως γίνεται, αλλά θα προσπαθήσω να το πω όσο πιό απλά μπορώ, κι όποιος το καταλάβει, το κατάλαβε..

 

Κάθε γραμμή σχεδιάζεται έτσι ώστε το πλάτος και το ύψος του μικρού κομματιού στο κέντρο της εικόνας να σχετίζεται αναλογικά με τα αντίστοιχα πλάτη και ύψη των μεγάλων κομματιών στις γωνίες της εικόνας, ακριβώς όπως το πλάτος και το ύψος των μεγάλων κομματιών της εικόνας σχετίζονται αναλογικά με το πλάτος και το ύψος της συνολικής εικόνας!!!.... Τρέχα γύρευε δηλαδή.. Στην πράξη πάω διαισθητικά, και έχω κάνει για το photoshop ένα πρότυπο σχεδιάκι, το οποίο κάνω επικόληση και ταίριασμα πάνω στη φωτογραφία, για να δω αν ταιριάζει ο κανόνας, όταν κροπάρω.. (περισσότερα για το πως γίνεται αυτό, υπόμονή.. στα μαθήματα photoshop :)...

 

Τέλος πάντων, τα σημεία στα οποία τέμνονται οι γραμμές αυτές, αν τις βρείτε (χιχι :)), είναι τα «χρυσά» σημεία της εικόνας. Στην παρακάτω εικόνα οι κόκκινες γραμμές δείχνουν περίπου τα δύνατά σημεία της σύνθεσης (σάματι δεν τα βλέπουμε?..). Προσέξτε τις γραμμές του ποδιού και το γόνατο.


 

Solonggoodbyewinter

 


Πάντως ομολογώ ότι είναι πραγματικά δύσκολος κανόνας στο να τον θυμάται κανείς και δυσκολότερος στο να τον εφαρμόζει. Και δεν ξέρω αν προσφέρει κάτι σε έναν αρχάριο.. Ίσως δεν προσφέρει ούτε και στους μη αρχάριους.. Ψάχνοντας τις φωτογραφίες μου, δεν έχω και πολλές που να αφορούν αυτόν τον κανόνα.. :)

 

 




Ο Κανόνας της Διαγωνίου

 

Οι διαγώνιες γραμμές δίνουν ζωντάνια και νεύρο στις συνθέσεις μας. Πολλές ενδιαφέρουσες φωτογραφίες χρησιμοποιούν αυτόν τον κανόνα, μόνο του, ή σε συνδυασμό με κάποιον από τους προηγούμενους.

 

Για να εφαρμόσουμε τον κανόνα της Διαγωνίου, χωρίζουμε τη μια οριζόντια πλευρά της εικόνας στα δύο. Στη συνέχεια κάθε μισό διαιρείται στα τρία. Με λίγα λόγια, κάθε πλευρά χωρίζεται στα έξι. Εχω βάλει βοηθητικές γραμμούλες για να φαίνεται καλύτερα. Με τον ίδιο τρόπο, στα έξι, διαιρούνται και οι υπόλοιπες πλευρές. Μας ενδιαφέρουν οι γωνίες και τα αμέσως διπλανά σημεία τους.


 

Moo

 


Ενώνουμε πρώτα δύο απέναντι γωνίες και σχηματίζουμε νοητά τη μία διαγώνιο. Στη συνέχεια ενώνουμε τα αμέσως διπλανά σημεία, έτσι ώστε να σχηματιστεί ένα διαγώνιο «πλαίσιο».


 

Passion

 


Σύμφωνα με τον Κανόνα της Διαγωνίου, τα σημαντικά στοιχεία της εικόνας πρέπει να προσπαθήσουμε να τοποθετηθούν κατά το δυνατόν, μέσα στο πλαίσιο αυτό και κατά μήκος των διαγωνίων.


 

Oceaniclove

 


Ο κανόνας της διαγωνίου εφαρμοζεται επίσης στην φωτογραφία που είδαμε και πριν (μιλώντας για τη Χρυσή Τομή), ίσως με μεγαλύτερη επιτυχία. :)


 

So long, goodbye winter..

 


Αξίζει να αναφερθεί επίσης ότι τα γραμμικά στοιχεία της εικόνας μας, όπως δρόμοι, ποτάμια, κανάλια, όχθες, κορυφογραμμές, καλώδια και φράχτες που τοποθετούνται διαγώνια, γενικά εκλαμβάνονται σαν περισσότερο δυναμικά στοιχεία από αυτά που τοποθετούνται οριζόντια.


 

S

 



Στην πράξη δεν είναι τόσο ξεκάθαρα..

 

Συνήθως τα κάδρα μας δεν είναι τόσο ξεκάθαρα. Πολλές φορές θέλει λίγο φαντασία για να "δει" κανείς σε ποιό κανόνα παραπέμπει μιά σύνθεση. Από ένα σημείο και μετά, δε δίνουμε και πολύ σημασία στους κανόνες. Ας δούμε μερικά ακόμα, λίγο πιό μπερδεμένα παραδείγματα.

Στην παρακάτω φωτογραφία εφαρμόζεται ο Κανόνας των Τρίτων, αλλά και της Διαγωνίου.


 

Neorion

 


Ομοίως και εδώ


 

3+1 left..

 

 


Στην παρακάτω ευχαρίστως θα άκουγα τη γνώμη σας για το ποιός κανόνας εφαρμόζεται..


 

Golden Gate

 




Μερικές γρήγορες συμβουλές για αρχάριους

 

  • Ποιό είναι το καλύτερο σημείο: Συνήθως προτιμάμε να κρατάμε την μηχανή μας στο επίπεδο του κυρίου στοιχείου της εικόνας. Όταν κάνουμε μια λήψη από πολύ ψηλά ή πολύ χαμηλά φέρνουμε στη φωτογραφία ένα στοιχείο υπερβολής και ασυνήθιστου. Φυσικά κάτι τέτοιο μπορεί να είναι επιθυμητό.. :)

     

 

Sniff


  • Από πού να έρχεται το φως: Κανονικά επιλέγουμε τέτοια θέση λήψης, ώστε η κύρια πηγή φωτός να βρίσκεται πίσω μας και να φωτίζει το θέμα μας λίγο λοξά. Στην αρχή της φωτογραφικής μας καριέρας αφήνουμε στους πιό ειδικούς τις λήψεις που το φως να βρίσκεται ανάμεσα σε μας και το αντικείμενο, ή και πίσω από αυτό (κόντρα).


Joy



  • Ξεχωρίζουμε το θέμα μας απ το φόντο: Χρησιμοποιούμε σκοτεινό φόντο για να πάρουμε την εικόνα ενός φωτεινού αντικειμένου, ή αντίθετα φωτεινό φόντο για λήψη ενός σκοτεινού αντικειμένου. Αξίζει να σημειωθεί ότι το απολύτως λευκό φόντο καλό είναι να αποφεύγεται, γιατί προκαλεί αναλαμπές (flare effect) των φακών, και οδηγεί σε μειωμένο contrast της εικόνας.

 

Arrrr


  • Πως να δώσουμε την αίσθηση του βάθους: Όταν το κύριο αντικείμενο της εικόνας μας είναι στο βάθος, πχ. σε ένα τοπίο, η εικόνα θα φαίνεται καλύτερη αν βάλουμε μέσα στη λήψη και αντικείμενα του προσκήνιου επίσης.

 

Aristotelous


  • Φωτογραφίζοντας αντικείμενα που κινούνται: Αφήνουμε μάλλον περισσότερο χώρο μπροστά από τα αντικείμενα που κινούνται (ή που θα μπορούσαν να κινηθούν, αλλά είναι σταματημένα) και λιγότερο πίσω.


Sailplane over Sahara



  • Κάντε τη σύνθεση ΑΠΛΗ!!: Οι περισσότεροι ερασιτέχνες, στην αρχή τουλάχιστον, βγάζουν φωτογραφίες φορτωμένες με άχρηστα προς το θέμα τους στοιχεία. Συνήθως αυτό συμβαίνει γιατί βλέπουν μόνο το κέντρο του κάδρου (εκεί που είναι το θέμα τους), αγνοώντας τα υπόλοιπα. Πριν κάνετε το κλικ, δείτε ΟΛΟ το κάδρο!! Αφήστε απέξω τα άχρηστα, κρατήστε μόνο το θέμα σας, αν είναι δυνατόν. Μετακινηθείτε, αλλάξτε γωνία.. σηκώστε τη μηχανή ψηλά, ή κατεβάστε τη κάτω, δοκιμάστε τη φαντασία σας..

 

Umbrellas

 

  • Όταν οι κανόνες παραβιάζονται: Μη φοβάστε να παραβιάσετε τους κανόνες! Όπως έχει πει και ο Edward Weston "το να συμβουλεύεσαι τους κανόνες σύνθεσης πριν κάνεις μια λήψη, είναι σαν να συμβουλεύεσαι τους κανόνες της βαρύτητας πριν ξεκινήσεις για μια πεζοπορία."


Looking Up


  • Οταν αμφιβάλουμε: Καλύτερα να κάνουμε τη λήψη, παρά όχι.


Merry Xmas to me



Ελπίζω να βοηθήσουν κάποιους τα παραπάνω..

 

Καλή επιτυχία!

 

Ανδρέας Ζέρβας

13/10/2009

 

Σημείωση: στις περισσότερες φωτογραφίες του άρθρου αυτού έχουν σχεδιαστεί βοηθητικές γραμμές για να είναι φανερή η εφαρμογή του κάθε κανόνα. Φέρνοντας το βελάκι επάνω τους εμφανίζονται οι γραμμές. Απομακρύνοντάς το χάνονται. Κάνοντας κλικ πάνω τους θα οδηγηθείτε στη γκαλερί μου στο flickr.