Andzer Photography

because open eyes matters...

Project 365

Project 365: Μια φωτό την ημέρα, το γιατρό τον κάνει πέρα.. :)

Είμαι στο flickr από το 2007 και, εκτός από κάποια λίγα διαστήματα απραξίας, γενικά είμαι συνεπής στο να ανεβάζω τουλάχιστον μια φωτό την ημέρα. Οι φωτογραφίες που ανεβάζω είναι διαλεγμένες τυχαία, πιο πολύ με βάση τη διάθεση της στιγμής. Δεν είμαι και πολύ της πειθαρχίας, μ αρέσει όμως να δίνω όσο μπορώ πιό συχνά το "παρών".

Στην πορεία μου μέσα από το flickr συνάντησα αρκετές φορές φωτογράφους που στις φωτογραφίες τους, αντί για τίτλο, είχαν ένα κλάσμα. Κάτι σαν χχχ/365.
Εντάξει, όταν βλέπεις κάτι τέτοιο, υποψιάζεσαι ότι πρόκειται για περίπου "τη φωτο της μέρας". Όμως δεν ήξερα τίποτα γι αυτό, και ούτε μπήκα μέχρι πρότινος στη διαδικασία να το ψάξω. Κάπου στο μυαλό μου αόριστα τριγύριζε η ιδέα ότι πρόκειται για κάποια περίεργη απαίτηση ενός γκρουπ του flickr, απ αυτά που για να βάλεις μια φωτό πρέπει να κάνεις διάφορα, που δεν τα γουστάρω καθόλου. :)

Ωσπου πριν λίγο καιρό μου καρφώθηκε η ιδέα να το ψάξω, σκαλίζοντας λίγο παραπάνω, για να δω τι παίζει μ αυτό το ζήτημα.. Εμαθα λοιπόν ότι είναι το λεγόμενο Project 365, που λίγο πολύ σημαίνει "μια φωτογραφία την ημέρα". Όμως να τραβάς μία την ημέρα, όχι να έχεις πολλές από παλιά και να τις ανεβάζεις μία - μία !! :)

Παρότι αρχικά ήμουν αντίθετος με την ιδέα, ψάχνοντας το "γιατί και πως", βρήκα κάποιες ενδιαφέρουσες πτυχές και αποφάσισα να γράψω γι αυτό, μήπως και αξιωθώ κάποια στιγμή να το τρέξω ο ίδιος.

 

Τι είναι το Project 365

Όλα ξεκίνησαν μάλλον από ένα τυπάκο, ονόματι Taylor McKnight, το σωτήριον έτος 2004. Ο τύπος αυτός αποφάσισε, για όλο το 2004, να τραβήξει τουλάχιστον 365 (+1 - το 2004 ήταν δίσεκτο) φωτογραφίες από τη ζωή του, μία κάθε μέρα, και να τις δημοσιεύσει στο διαδίκτυο. Ο Taylor ήταν δηλαδή αποφασισμένος να κάνει ένα προσωπικό ημερολόγιο με τουλάχιστον μια φωτογραφία την ημέρα, για το 2004.

Απ όσα λέει, όταν ξεκίνησε να χτίζει αυτό το προσωπικό ημερολόγιο, δεν φανταζόταν ότι αυτή η διαδικασία, εκτός από το να είναι ένας καλός τρόπος για να θυμάται αργότερα το τι έκανε κάθε μέρα, θα τον βοηθούσε επίσης να καταλάβει τι είναι πραγματικά σημαντικό και τι όχι στη ζωή του. Επανέλαβε το project το 2006 και σιγά σιγά έγινε μόδα. Τώρα πια θα δεις πολλούς να ακολουθούν τα βήματά του.

Ο Taylor υποστηρίζει επίσης ότι αυτή η διαδικασία, εκτός από λεπτομερής καταγραφή της καθημερινότητάς του, ήταν επίσης ένα βαρόμετρο των προσωπικών του σχέσεων, της καριέρας του και της κοινωνικότητάς του. Και σίγουρα, όπως λέει, τον έκανε να βελτιώσει τις επιλογές του στα θέματα και στην τεχνική, δηλαδή τον έκανε καλύτερο φωτογράφο.


Γιατί να μπει κανεις σ αυτό το μπελά

Αν το σκεφτείς, κατά βάθος μια τέτοια διαδικασία είναι σίγουρα ένας μπελάς, ειδικά για ανήσυχα καλλιτεχνικά πνεύματα όπως οι φωτογράφοι, γιατί απαιτεί αυτοπειθαρχία και συνέπεια. Αλλά, όπως όλα όσα κάνουμε στη ζωή μας που απαιτούν κάποια πειθαρχία, στη πορεία φέρνουν και τα αντίστοιχα οφέλη. Έτσι αν αποφασίσεις να τρέξεις αυτό το project, μπορεί να σε αποζημιώσει με καρπούς, όπως:

  • Να έχεις να θυμηθείς αργότερα το τι έκανες κάθε μέρα, που πήγες, ποιόν συνάντησες, τι έφαγες, τι έμαθες, τι πλήρωσες... Μέσα στην παραζάλη της ζωής μας, ακόμα και το να θυμηθείς τι έκανες χθες είναι συχνά δύσκολο. Πόσο μάλλον το τι έκανες μερικούς μήνες ή χρόνια πριν.. Το να έχεις μιά φωτό την ημέρα θα σε κάνει να θυμηθείς λεπτομέρειες, πρόσωπα, καταστάσεις της ζωής σου, ταξίδια, συναντήσεις, που ίσως θα ήταν δύσκολο, έως αδύνατο, να το κάνεις χωρίς αυτή.
  • Το σίγουρο είναι ότι πρόκειται για μιά εξαιρετική άσκηση. Αναμφίβολα, αν πιέσεις τον εαυτό σου να κάνει τουλάχιστον μια φωτό την ημέρα, σε κάνει καλύτερο φωτογράφο. Γιατί μάλλον είσαι αναγκασμένος να φτάσεις (και να περάσεις) τα όριά σου, και τα όρια του εξοπλισμού σου. Θα σε κάνει να παρατηρείς καλύτερα τα θέματα, το φως, και κυρίως να βλέπεις και να συνθέτεις καλύτερες φωτογραφίες, στην αγωνιώδη προσπάθεια να παρουσιάσεις κάτι-τις νέο κάθε φορά.

Τι συμβουλεύουν για το πως να το πετύχεις αυτοί που το έκαναν:

1. Κουβαλάς παντού φωτογραφικό εξοπλισμό.
Πρέπει να έχεις πάντα πρόχειρη μιά φωτογραφική μηχανή. Στη λαική και στο σούπερ, στο θέατρο και στη δουλειά, στο δρόμο και στο λεωφορείο, στη ταξίδι και στο σχολείο, στην ξεκούραση και στη δράση. Πας κάπου? Μένεις κάπου? Συμμετέχεις σε κάτι? Πάντα ψάχνεις για θέμα! Πάντα σκέφτεσαι φωτογραφικά.

Παντού υπάρχουν φωτογραφικές ευκαιρίες. Ειδικά αν έχεις μαζί σου μια μικρή μηχανή, ή ένα κινητό με καλή κάμερα, τότε δεν έχεις καμμία δικαιολογία. Πρέπει να κάνεις το κλικ!

2. Ανεβάζεις στο internet όσο γίνεται πιο τακτικά.
Το υλικό της ημέρας καλό είναι να κοινοποιείται το συντομότερο. Κάθε μέρα, αν είναι δυνατόν. Υπάρχουν πολλα site που μπορείς να χρησιμοποιήσεις για το σκοπό αυτό. Το flickr είναι ιδιαίτερα κατάλληλο, αλλά μπορείς να χρησιμοποιήσεις οποιοδήποτε άλλο. Υπάρχουν πιο εξειδικευμένα, όπως το photoblog.com.

3. Δεν υπάρχει περιορισμός θεμάτων.
Προσπαθείς να συμπυκνώσεις τα γεγονότα της ημέρας σε μια φωτο. Πειραματίζεσαι με τα θέματα και διαλέγεις το κορυφαίο της ημέρας. Αυτό που την έκανε ιδιαίτερη και διαφορετική. Κάποιος που συνάντησες, κάτι που έφαγες για πρώτη φορά, κάτι που έμαθες να κάνεις μόλις τώρα, μια συνάντηση, μια επίσκεψη, ένα σπουδαίο γεγονός.. Φωτογράφισε κάτι που σε έκανε να γελάσεις, ή κάτι που σ έκανε να κλάψεις. Και μην ξεχάσεις να φωτογραφήσεις τον εαυτό σου τουλάχιστον μιά φορά το μήνα. Ετσι, για αν θυμάσαι πως αλλάζεις και συ, μέσα σ έναν κόσμο που "ρέει" στη δίνη του χρόνου.

4. Πες την ιστορία
Παρότι λέμε "μια εικόνα - χίλιες λέξεις", μερικές φορές χρειάζονται επεξηγήσεις. Γράψε αυτό που δεν λέει η φωτογραφία, αλλά πρέπει να καταγραφεί. Εξήγησε τι συμβαίνει, γιατί είναι αυτός ο άγνωστος μέσα στο κάδρο σου, που είναι αυτό που συμβαίνει, τι αισθήματα και συναισθήματα κρύβει η εικόνα. Βοηθάει να θυμάσαι τη διαδρομή και δίνει στο κοινό σου μιά κάποια εξήγηση, για να εκτιμήσει καλύτερα το γιατί έκανες, και κυρίως γιατί παρουσιάζεις, αυτή τη λήψη. Μη γράψεις πολλά. Μόνο όσα είναι αρκετά για να θυμάσαι, και περίπου να καταλαβαίνει ο θεατής, τι τρέχει.

5. Μη σταματάς τα κλικ, δεν έχει σημασία τι φωτογραφίζεις..
Είναι σημαντική η συνέπεια, το να μείνεις στο project. Γιατί λένε ότι το τελικό αποτέλεσμα αξίζει τον κόπο. Και ίσως αυτή να είναι η πιο σημαντική συμβουλή.

Όπως το βλέπω θα ζήτημα, ένα πράγμα είναι σίγουρο. Κάποια στιγμή θα κουραστείς από το να πρέπει να τραβήξεις (και να παρουσιάσεις) τουλάχιστον μια φωτο την ημέρα. Θα έρθουν μέρες που θα θέλεις να τα παρατήσεις. Θα έρθουν στιγμές που θα νομίζεις ότι δεν έμεινε τίποτα άξιο να φωτογραφηθεί. Μέρες που θα ξέρεις ότι δεν έκανες τίποτα το τόσο συναρπαστικό..

Το ξέρουμε όλοι. Όσοι ασχολούνται καιρό με τη φωτογραφία ξέρουν ότι έρχονται συχνά μέρες άγονες. Χωρίς έμπνευση, χωρίς θέμα.. Κάποιοι από μας τα παρατάμε για βδομάδες, μήνες, και ξαναγυρνάμε.. Άλλοι φεύγουν οριστικά από το σπορ.. Αλλά νομίζω πως το πραγματικό όφελος του να μπεις σε ένα τέτοιο project, είναι ακριβώς αυτό. Το να πιεστείς για να βγάλεις κάποιο ικανοποιητικό αποτέλεσμα εκεί που δεν το βλέπεις. Ξέρω ότι τις περισσότερες φορές που πίεσα τον εαυτό μου, στο τέλος, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, κάτι καλό βγήκε. Εκ των υστέρων βλέπεις ότι πάντα υπάρχει μια καταπληκτική φωτογραφία που να σε περιμένει να την τραβήξεις. Και αυτή είναι μία από τις μεγαλύτερες ικανοποιήσεις που μπορεί να εισπράξει ο φωτογράφος. Να βγάλει θέμα από κει που δεν υπάρχει.

Βγες έξω, πήγαινε μια βόλτα. Η μείνε μέσα και ψάξε, δες προσεκτικά γύρω σου. Φωτογραφησε κάτι σημαντικό για σένα. Φωτογράφησε τον εαυτό σου, το καινούργιο σου πουκάμισο, το εσωτερικό του ψυγείο σου, το συρτάρι με τις κάλτσες σου, τον περιπτερά της γειτονιάς σου, το σκουπιδιάρικο, το γύφτο που περνάει για "ανακύκλωση", το χθεσινό θέμα με νέο φως, με νέο φακό, με νέα γωνία.. Μπορούμε να παίξουμε με τόσα πολλά, πάντα υπάρχει κάτι καινούργιο να δείξμουμε. Αυτή είναι η μαγεία του μέσου.

Όταν όλα φαίνονται ίδια και βαρετά, να θυμίζεις στον εαυτό σου το γιατί αποφάσισες να μπεις σ αυτό τον μπελά από την αρχή. Φωτογράφησε οτιδήποτε, απλά μη σταματάς.

6. Συνεργασίες
Βοηθάει αν πεις στους φίλους σου για το project και τους ζητήσεις να ακολουθήσουν. Πολύ πιθανό να πειστούν κάποιοι. Το ξέρουμε. Στα ομαδικά project, ο ένας δίνει κουράγιο στον άλλο. Υπάρχει άμιλα, συζήτηση, επικοινωνία, ιδέες.

Ομως, προσοχή, μπορεί να είναι και παγίδα. Μερικές φορές το να φωτογραφίζεις το ίδιο θέμα, το να συγκρίνεις τη δουλειά σου με τη δουλειά των άλλων, μπορεί να σε μπλοκάρει. Να σε οδηγήσει σε άγονη μίμηση. Ο καθένας μας έχει τον δικό του τρόπο να βλέπει και να φωτογραφίζει. Πρέπει να ακολουθούμε το ένστικτό μας, πολλές φορές κόντρα στις θεωρίες και στις τυποποιήσεις. Μόνο έτσι η δουλειά μας γίνεται μοναδική και ιδιαίτερη.

 

Ελπίζω να βρω κάποια στιγμή το κουράγιο να τρέξω ένα τέτοιο project, έστω και για πιο περιορισμένο διάστημα από ένα χρόνο.

Ελπίζω επίσης κάτι από τα παραπάνω να σε βοηθήσει να κολυμπήσεις πιό βαθιά μέσα σ αυτό το πέλαγος που λέγεται φωτογραφία.

Ελπίζω, τέλος, να βρεις το κουράγιο να μου πεις τις αντιρήσεις σου σε όσα γράφω παραπάνω.

 

Ανδρέας Ζέρβας

Παραπομπές

Project 365: How to Take a Photo a Day and See Your Life in a Whole New Way

The Project 365 Recap